Oproep aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

20 maart

Vanwege het Corona-virus gaan de raadsvergaderingen in veel gemeenten niet door. Dat kan echter niet erg lang zo doorgaan. Voor het rechtsgeldig nemen van raadsbesluiten is het volgens juristen echter noodzakelijk dat raadsleden fysiek bij elkaar komen. Dat is onder de huidige omstandigheden ongewenst. Daarom roept de gemeenteraad van Stadskanaal de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op om het gemeenten nu mogelijk te maken om door middel van bijvoorbeeld video conferencing rechtsgeldig raadsbesluiten te nemen.

In het kader van de maatregelen tegen het Corona-virus hebben veel gemeenten besloten hun raadsvergaderingen tot en met 6 april af te gelasten. Het is in de huidige omstandigheden ongewenst om met grote groepen mensen bij elkaar te komen. Hierbij is vaak de afweging gemaakt of besluitvorming over aanhangige raadsvoorstellen uitstel kan verdragen.Voor de korte termijn is dit een prima oplossing. We maken ons echter zorgen als ook na 6 april de noodzaak blijft om raadsvergaderingen af te gelasten. Het ziet er immers (nog) niet naar uit dat de afgekondigde maatregelen dan ingetrokken zullen worden.

Kiezen voor innovatieve oplossingen

Nu is het moment aangebroken om innovatieve oplossingen in te zetten. We kunnen het nemen van raadsbesluiten nu eenmaal niet steeds voor ons uit blijven schuiven. Dat gaat met het verstrijken van de tijd knellen en schuren.

Mag het juridisch ook anders?

Juristen hebben de afgelopen dagen hun licht over deze materie laten schijnen. Sommigen stellen dat de Gemeentewet verlangt dat raadsbesluiten in een fysieke vergadering worden genomen. Om dan toch de huidige Corona-maatregelen te kunnen handhaven worden gemeenteraden in de richting van een geitenpaadje gestuurd. De Gemeentewet kent namelijk de bepaling dat als de helft plus één (het quorum) van het aantal raadsleden niet bij een raadsvergadering aanwezig is de vergadering niet doorgaat. Er kan dan een tweede raadsvergadering worden uitgeschreven. Voor wat die tweede vergadering betreft verlangt de Gemeentewet geen minimum aantal aanwezige raadsleden. Op deze manier zouden rechtsgeldige besluiten kunnen worden genomen.

Andere juristen gaan een stap verder en zeggen dat gemeenteraden prima beraadslagingen kunnen houden met inzet van digitale hulpmiddelen zoals een video conference. Eventuele besluiten die dan worden genomen moeten dan echter later, tijdens een fysieke vergadering, alsnog en achteraf worden bekrachtigd.

Uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke oplossingen

Deze oplossingen zijn niet voldoende. Voor het functioneren van het openbaar bestuur is vereist dat gemeenteraden rechtsgeldig besluiten kunnen nemen, op welk moment dan ook. Daarvoor moeten in ieder geval drie zaken gegarandeerd zijn. Alle gekozen gemeenteraads-leden moeten in staat zijn om aan de besluitvorming deel te nemen. Als tweede kan genoemd worden dat besluitvorming in openbaarheid plaatsvindt. Tot slot: de genomen besluiten moeten rechtsgeldig zijn.

Uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke oplossingen. Het is technisch mogelijk om raadsvergaderingen door middel van een video conference te laten plaatsvinden. Technisch is het ook mogelijk om diezelfde video conference op internet te broadcasten. Kortom, de tools om raadsvergaderingen en besluitvorming op een andere manier in te richten dan we tot nu toe gewend waren zijn er.

Oproep aan de minister

De gemeenteraad van Stadskanaal roept de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijks-relaties daarom op om nu het voortouw te nemen en het gemeenten juridisch mogelijk te maken om innovatieve oplossingen in te zetten bij het nemen van raadsbesluiten.